1. Tokenization đang dần chuyển từ tài sản đơn lẻ sang danh mục

Trong giai đoạn ban đầu, tokenization chủ yếu được kể bằng câu chuyện đưa tài sản thật lên blockchain: trái phiếu Kho bạc Mỹ, quỹ thị trường tiền tệ, tín dụng tư nhân, bất động sản hoặc cổ phiếu dạng token. Nhưng nếu chỉ dừng ở từng tài sản riêng lẻ, use case vẫn khá giống tài chính truyền thống, chỉ thay wrapper từ chứng chỉ quỹ hoặc hợp đồng sang token.

Điểm mới nằm ở bước sau: dùng token làm các khối ghép để tạo danh mục đầu tư riêng cho từng người.  Nó kéo tokenization từ câu chuyện hạ tầng sang câu chuyện wealth management.

Hiểu đơn giản hơn, tokenization hiện tại không chỉ giúp tài sản giao dịch nhanh hơn. Nó có thể giúp danh mục linh hoạt hơn, chia nhỏ hơn và dễ tùy chỉnh hơn theo mục tiêu, rủi ro, thanh khoản hoặc nhu cầu thuế của từng nhà đầu tư.

2. Vì sao thời điểm này đáng chú ý?

BlackRock đã ra mắt BlackRock USD Institutional Digital Liquidity Fund, thường được gọi là BUIDL, trên Ethereum từ tháng 3/2024. WSJ ghi nhận đây là quỹ token hóa đầu tiên của BlackRock trên public blockchain, với tài sản nền là tiền mặt, T-bills và repo.

Đến năm 2025, Financial News ghi nhận BUIDL đạt khoảng 3 tỷ USD. Con số này vẫn nhỏ hơn rất nhiều so với Bitcoin ETF spot của BlackRock, khoảng 70 tỷ USD, nhưng đủ cho thấy các nhà quản lý tài sản lớn đang thử nghiệm nghiêm túc với tokenized funds.

Ở cấp độ RWA rộng hơn, một paper tháng 6/2026 về taxonomy RWA ghi nhận DeFiLlama theo dõi khoảng 26 tỷ USD market cap RWA tính đến tháng 5/2026, với hơn 100 issuer. Với người đọc cần hiểu thêm cách thị trường on-chain đọc dòng tiền và giá trị khóa, có thể xem thêm bài Blockintosh về TVL và vì sao con số này quan trọng trong DeFi.

Điểm đáng chú ý là khi thị trường có đủ nhiều loại tài sản token hóa, câu chuyện tự nhiên sẽ chuyển từ “mua token nào” sang “xây danh mục thế nào”.

3. Portfolio cá nhân hóa khác gì quỹ token hóa thông thường?

Một quỹ token hóa thông thường vẫn là sản phẩm chung. Nhiều nhà đầu tư mua cùng một quỹ, cùng chiến lược, cùng mức rủi ro và cùng tỷ trọng tài sản. Token chỉ là lớp đại diện quyền sở hữu.

Portfolio cá nhân hóa thì khác. Danh mục có thể được thiết kế theo độ tuổi, thu nhập, mức chịu rủi ro, nhu cầu thanh khoản, ưu tiên thuế, mục tiêu nghỉ hưu hoặc nhu cầu dòng tiền của từng người.

Về bản chất, tokenization biến tài sản thành các đơn vị có thể lắp ghép. Wealth manager hoặc robo-advisor có thể dùng các đơn vị đó để tạo danh mục riêng, thay vì ép mọi người vào cùng một rổ sản phẩm.

4. Điểm nghẽn: token hóa không tự động tạo thanh khoản

Điểm dễ bị hiểu sai nhất là tokenization không đồng nghĩa với thanh khoản. Một tài sản được token hóa vẫn có thể rất khó bán nếu không có người mua, market maker, secondary market đủ sâu hoặc bị giới hạn bởi whitelist pháp lý.

Các nghiên cứu gần đây về RWA đều nhấn mạnh điều này. Dựa vào tháng 5/2026 dữ liệu RWA.xyz cho rằng TVL hoặc on-chain asset value không đủ để đánh giá rủi ro. Một token có giá trị tài sản lớn vẫn có thể rủi ro cao nếu holder tập trung, thanh khoản thấp và hoạt động chuyển nhượng yếu.

Vì vậy, nếu portfolio cá nhân hóa trở thành use case tiếp theo, câu hỏi cần theo dõi không chỉ là “có bao nhiêu tài sản được token hóa”. Câu hỏi quan trọng hơn là:

- Nhà đầu tư có thật sự được chuyển nhượng token không?

- Token có secondary market đủ sâu không?

- Quyền sở hữu pháp lý có rõ không?

- NAV, giá, yield và phí có minh bạch không?

- Khi xảy ra tranh chấp, nhà đầu tư khiếu nại ở đâu?

Đây cũng là điểm khiến RWA khác DeFi thuần crypto. Với một danh mục đầu tư thực tế, quyền sở hữu, thanh khoản và redemption quan trọng không kém smart contract. Khi đọc các sản phẩm token hóa, nhà đầu tư cũng nên hiểu cách nguồn cung và quyền sở hữu có thể ảnh hưởng tới thanh khoản, tương tự logic trong bài Blockintosh về token unlock và vesting.

5. Những điều kiện cần thiết để tokenized portfolio thành một sản phẩm thật

Để portfolio cá nhân hóa bằng tokenization đi từ ý tưởng sang sản phẩm thật, chúng ta cần ít nhất 5 điều kiện.

- Thứ nhất là nguồn cung sản phẩm đủ rộng. Nếu thị trường chỉ có Treasury token và money market fund token, danh mục cá nhân hóa sẽ khá hạn chế. Cần thêm private credit, equity, real estate, commodities hoặc structured products được token hóa với chuẩn pháp lý rõ hơn.

- Thứ hai là định danh và compliance. Nhiều sản phẩm RWA là chứng khoán, không thể giao dịch tự do như token crypto thông thường. Identity verification, whitelist và quyền chuyển nhượng là phần bắt buộc.

- Thứ ba là dữ liệu. Portfolio cá nhân hóa cần NAV, risk data, tax lot, fee, yield, duration, credit risk và liquidity data đủ chuẩn. Nếu dữ liệu không đáng tin, smart contract chỉ tự động hóa một hệ thống sai.

- Thứ tư là thanh khoản thứ cấp. Nhà đầu tư wealth management cần biết họ có thể thoát vị thế như thế nào, mất bao lâu và với spread bao nhiêu.

- Thứ năm là trải nghiệm người dùng. Nếu sản phẩm vẫn yêu cầu seed phrase, bridge, gas fee và thao tác ví phức tạp, rất khó đi vào wealth management đại chúng. Người dùng cuối có thể chỉ cần thấy danh mục, rủi ro và hiệu suất; blockchain nên nằm dưới hạ tầng.

6. Kết luận: use case lớn, nhưng chưa phải câu chuyện một chiều

Portfolio cá nhân hóa cho thấy tokenization đang dần bước sang lớp trưởng thành hơn. Giai đoạn đầu là chứng minh có thể đưa tài sản lên blockchain. Giai đoạn tiếp theo là chứng minh tài sản token hóa có thể tạo ra sản phẩm đầu tư tốt hơn.

Điểm hấp dẫn khá rõ: danh mục linh hoạt hơn, phân bổ nhỏ hơn, tái cân bằng tự động hơn và có thể cá nhân hóa sâu hơn. Nhưng mặt khác, các bài toán pháp lý, custody, thanh khoản, dữ liệu, định danh và trách nhiệm với nhà đầu tư vẫn chưa đơn giản.

Nói cách khác, NYLIM có lý khi xem portfolio cá nhân hóa là use case tiếp theo của tokenization. Nhưng để thesis này thành hiện thực, thị trường cần trả lời được ba câu hỏi cũ của RWA: token đại diện cho tài sản gì, ai bảo đảm quyền sở hữu thật, và ai tạo thanh khoản khi nhà đầu tư muốn thoát vị thế?

FAQ

Tokenization là gì?

Tokenization là quá trình đại diện một tài sản hoặc quyền tài chính dưới dạng token trên blockchain. Tài sản nền có thể là trái phiếu, quỹ thị trường tiền tệ, tín dụng tư nhân, bất động sản, cổ phiếu hoặc các loại tài sản khác.

Portfolio cá nhân hóa bằng tokenization là gì?

Đây là mô hình dùng nhiều tài sản token hóa làm khối ghép để xây danh mục riêng cho từng nhà đầu tư, dựa trên mục tiêu, rủi ro, thanh khoản, thuế và thời gian nắm giữ.

Tokenization có làm tài sản thanh khoản hơn không?

Không tự động. Tokenization giúp chuẩn hóa quyền sở hữu và chuyển nhượng, nhưng thanh khoản vẫn phụ thuộc vào người mua, market maker, quy định pháp lý, whitelist và chất lượng secondary market.

Vì sao wealth management quan tâm đến tokenization?

Vì wealth management cần cá nhân hóa nhưng vẫn phải vận hành ở quy mô lớn. Tokenization có thể giúp chia nhỏ exposure, tự động hóa tái cân bằng, ghi nhận quyền sở hữu minh bạch hơn và mở rộng khả năng tiếp cận tài sản thay thế.

Lưu ý: Nội dung bài viết nhằm mục đích cung cấp thông tin và kiến thức tổng hợp từ các nguồn công khai. Đây không phải là khuyến nghị đầu tư. Blockintosh không chịu trách nhiệm đối với bất kỳ quyết định tài chính hay rủi ro nào phát sinh từ việc sử dụng thông tin trong bài viết.

Xem thêm: JPMorgan cảnh báo Strategy bán Bitcoin: Rủi ro mới cho thị trường BTC