TVL (Total Value Locked) là gì? Tại sao con số này lại quyết định vận mệnh của một dự án DeFi?
Viết bởi
Mike Tran
Trong thị trường tài chính truyền thống, chúng ta dùng GDP để đo lường sức mạnh của một quốc gia. Trong thế giới tài chính phi tập trung (DeFi) thì Total Value Locked (TVL) được ví như "thước đo lòng tin" và còn để đánh giá sức khỏe của một giao thức DeFi. Thông qua TVL, nhà đầu tư có thể phân biệt được dòng tiền thực tế đang chảy vào dự án, thay vì chỉ nhìn vào những con số tăng trưởng ảo. Vậy bản chất của TVL là gì và làm thế nào để sử dụng chỉ số này như một bộ lọc dự án tiềm năng?
1. TVL (Total Value Locked) là gì?
Total Value Locked (TVL) – Tổng giá trị tài sản được khóa là chỉ số đo lường tổng lượng tài sản (Crypto) đang được người dùng ký gửi, khóa hoặc mang đi thế chấp trong các giao thức DeFi (như cho vay, sàn DEX, hay Yield Farming). Để dễ hiểu hơn, hãy tưởng tượng bạn mở một ngân hàng. Để ngân hàng đó hoạt động và cho người khác vay tiền, bạn cần khách hàng đến gửi tiền tiết kiệm vào kho quỹ của mình.
Nếu ngân hàng của bạn có 1 tỷ USD tiền gửi: Đó là một ngân hàng lớn, uy tín. Nếu ngân hàng chỉ có 1.000 USD: Không ai dám đến vay hay giao dịch vì quỹ quá ít. Trong thế giới Crypto, dự án chính là "ngân hàng", và TVL chính là tổng số tiền mà người dùng đang gửi vào dự án đó.
Các công thức để tính toán sức khoẻ của giao thức từ TVL: có 3 yếu tố chính được xem xét khi tính toán sức khỏe của giao thức từ tỷ lệ Total Value Locked (TVL ratio) của các ứng dụng DeFi là tổng giá trị vốn hóa, nguồn cung tối đa và giá hiện tại.
Để có được vốn hóa thị trường hiện tại, bạn cần nhân nguồn cung lưu hành với giá hiện tại. Tuy nhiên, chúng ta có thể lấy toàn bộ vốn hóa pha loãng (Total market cap).
| Total market cap = Circulating supply * Current price |
Trong đó:
> Total market cap là tổng giá trị vốn hóa thị trường được pha loãng.
> Circulating supply là tổng số lượng token ước tính lưu hành.
> Current price là giá trị hiện tại hay giá thị trường của token.
Tính toán giá trị TVL bằng tổng lượng token bị khóa trong dự án nhân với giá trị thị trường token bị khóa.
| Total Value Locked (TVL) = Total token locked in protocol * Current price |
Trọng số hay tỷ lệ vốn hóa thị trường (TVL Ratio) của dịch DeFi so với giá trị TVL. Hay là TVL Ratio được tính như sau:
| TVL ratio = Total market cap/TVL |
Một trong những ứng dụng chính của tỷ lệ TVL là giúp xác định xem là tài sản DeFi có đang bị định giá thấp hơn hoặc cao hơn. Nếu dưới 1 thì giao thức đó đang bị định giá thấp hơn trong hầu hết các trường hợp.
Xem thêm: Sàn Giao Dịch Tài Sản Mã Hóa Tại Việt Nam: Cuộc Đua Của 8 Doanh Nghiệp Xin Cấp Phép
2. Tại sao TVL(Total Value Locked) quyết định vận mệnh của một dự án DeFi?
Nhiều người lầm tưởng TVL chỉ là một con số là công cụ để các dự án phô trương, nhưng thực tế là nó nắm giữ 3 vai trò quan trọng sau:
> Độ uy tín: Không một ai có lí do gì để gửi tiền vào một nơi không an toàn. Nếu một dự án có hàng tỷ USD được giữ bên trong, điều đó chứng tỏ rất nhiều người tin tưởng rằng hệ thống này bảo mật và uy tín.
> Độ thanh khoản cao: Một dự án có TVL cao giống như một cái chợ đông đúc, hàng hóa luôn có sẵn. Bạn muốn mua hay bán lúc nào cũng có người đáp ứng ngay lập tức mà không sợ bị ép giá.
> Sức sống của dự án: TVL tăng trưởng đều đặn cho thấy dự án đang làm ăn tốt, thu hút thêm nhiều người tham gia. Ngược lại, nếu TVL sụt giảm nhanh chóng, đó là dấu hiệu người dùng đang rút vốn, dự án có thể đang gặp rủi ro.
Cách dùng chỉ số TVL để "định giá" dự án (Chỉ số MCap/TVL)
Để biết một dự án đang bị định giá quá cao (Overvalued) hay đang là một món hời (Undervalued), các chuyên gia thường dùng tỷ lệ:
| Ratio = Market Cap (Vốn hóa) / TVL |
Ratio < 1: Dự án có thể đang bị định giá thấp hơn giá trị thực tế. Đây thường là "vùng mua" tiềm năng.
Ratio > 1: Vốn hóa thị trường đang lớn hơn lượng tài sản thực tế được khóa. Dự án có thể đang bị hưng phấn quá đà hoặc đầu cơ mạnh.
3. Những rủi ro cần lưu ý khi nhìn vào TVL (Total Value Locked):
TVL ảo từ Incentives: Dự án tung ra lãi suất (APR) cực cao bằng token rác để lôi kéo người dùng gửi tiền vào. Khi lãi suất giảm, TVL sẽ bốc hơi ngay.
Sự biến động của giá Token: Nếu TVL tăng nhưng chỉ do giá của token dự án tăng (chứ không phải do lượng tài sản nạp vào tăng), đó là sự tăng trưởng không lâu dài.
Lạm phát TVL (Double Counting): Một số giao thức đem tài sản từ giao thức này sang giao thức kia để khóa lại nhiều lần, tạo ra con số TVL ảo gấp nhiều lần thực tế.
4. Kết luận
Khi nghe ai đó kể về một dự án Crypto tiềm năng, việc đầu tiên bạn nên làm là lên mạng và kiểm tra TVL của nó là bao nhiêu. Nếu:
> TVL (Total Value Locked) cao: An toàn hơn, phù hợp cho người mới.
> TVL (Total Value Locked) quá thấp: Rủi ro cao, dễ bị lừa đảo hoặc mất vốn.
Nếu thấy bài viết này hữu ích thì đừng quên theo dõi Blockintosh để cập nhật những kiến thức chi tiết và dễ hiểu nhất nhé!
