Pre-IPO Stock là gì? Những điều cần lưu ý trước khi đầu tư

1. Pre-IPO stock đang trở thành narrative mới của crypto

Sau ETF Bitcoin và làn sóng RWA, thị trường crypto hiện bắt đầu tiến sâu hơn vào lĩnh vực private equity thông qua các sản phẩm pre-IPO stock on-chain. Trong tháng 5/2026, các sàn lớn như OKX, Hyperliquid hay Injective đồng loạt ra mắt sản phẩm liên quan đến những công ty công nghệ chưa IPO như: Anthropic, OpenAI, SpaceX.

Sự kiện này nhanh chóng tạo hiệu ứng lớn trên thị trường vì lần đầu tiên nhà đầu tư retail crypto có thể “đặt cược” vào valuation của các startup AI lớn nhất thế giới ngay trước IPO. Tuy nhiên, phía Anthropic và OpenAI cũng lập tức đưa ra cảnh báo mạnh mẽ về các sản phẩm tokenized pre-IPO không được ủy quyền, khiến thị trường biến động cực mạnh chỉ trong vài giờ.

2. Pre-IPO stock crypto thực chất là gì?

Hiện tại thị trường đang tồn tại hai mô hình pre-IPO phổ biến. Mô hình đầu tiên là synthetic perpetual futures, tức hợp đồng phái sinh mô phỏng giá trị công ty. Đây là mô hình được OKX, Hyperliquid hay Injective sử dụng.

Người dùng chỉ giao dịch biến động giá giống perpetual futures thông thường, hoàn toàn không sở hữu cổ phiếu thật, không có quyền biểu quyết hay nhận cổ tức.

Mô hình thứ hai là tokenized pre-IPO stock backed by SPV, tức token đại diện cho quyền lợi liên quan đến cổ phiếu thật thông qua một pháp nhân trung gian (SPV). Các nền tảng như PreStocks trên Solana đang theo mô hình này. Đây cũng là loại sản phẩm bị Anthropic phản đối mạnh nhất vì liên quan trực tiếp đến quyền sở hữu cổ phần.

3. OKX launch Anthropic và OpenAI pre-IPO futures, thị trường lập tức bị “dội gáo nước lạnh”

Ngày 7/5/2026, OKX chính thức niêm yết loạt sản phẩm pre-IPO perpetual futures cho các công ty công nghệ lớn gồm ANTHROPIC/USDT, OPENAI/USDT và SPACEX/USDT. Đây là các hợp đồng phái sinh hoạt động 24/7, thanh toán bằng USDT và hỗ trợ đòn bẩy tối đa 5x, cho phép trader đặt cược vào valuation của các startup AI và công nghệ nổi tiếng trước khi IPO.

Điểm đặc biệt là giá hợp đồng được tính dựa trên market cap giả định của từng công ty. OKX cho biết nếu doanh nghiệp thực hiện IPO trong tương lai, hệ thống sẽ tự động điều chỉnh cấu trúc định giá để chuyển đổi sang dạng stock perpetual tiêu chuẩn. Narrative “private equity on-chain” nhanh chóng thu hút lượng volume rất lớn ngay trong ngày đầu giao dịch khi thị trường crypto bắt đầu đổ xô vào xu hướng pre-IPO assets.

Tuy nhiên chỉ vài ngày sau, thị trường lập tức rung lắc mạnh khi Anthropic cập nhật tuyên bố pháp lý cứng rắn vào ngày 12/5/2026. Công ty khẳng định mọi giao dịch chuyển nhượng cổ phiếu Anthropic không được hội đồng quản trị phê duyệt đều vô hiệu và sẽ không được ghi nhận trên sổ sách công ty. Đồng thời, Anthropic cũng cảnh báo trực tiếp về các mô hình tokenized securities, SPV, forward contracts và các nền tảng giao dịch cổ phiếu private không được cấp phép. OpenAI cũng phát đi thông báo tương tự trong cùng ngày.

Động thái này khiến toàn bộ thị trường pre-IPO tokenized stock lao dốc mạnh, đặc biệt là các nền tảng cung cấp token đại diện cổ phiếu thật thông qua SPV. Trong khi đó, các sản phẩm perpetual futures dạng synthetic như trên OKX chịu ảnh hưởng nhẹ hơn do không đại diện cho quyền sở hữu cổ phần thực tế, mà chỉ mô phỏng biến động giá trị doanh nghiệp.

Xem thêm: Decibel Là Gì? Hướng Dẫn Săn Airdrop Decibel Trên Aptos

4. Giá Anthropic token lao dốc mạnh sau cảnh báo

Các tokenized stock trên nền tảng PreStocks chịu ảnh hưởng nặng nề nhất. Trước thời điểm bị phủ nhận, token Anthropic từng được giao dịch quanh mức 1.300–1.400 USD, tương đương implied valuation lên tới hơn 1,2–1,5 nghìn tỷ USD cao gấp nhiều lần valuation thực tế khoảng 380 tỷ USD của vòng gọi vốn gần nhất.

Sau tuyên bố từ Anthropic, giá token giảm mạnh hơn 20–35% chỉ trong vài giờ. Một số thời điểm, thị trường ghi nhận giá giảm gần 50% do panic sell và lo ngại pháp lý. Trong khi đó, các sản phẩm perpetual futures trên OKX hay Hyperliquid chịu ảnh hưởng nhẹ hơn vì đây chỉ là sản phẩm synthetic, không liên quan trực tiếp đến ownership cổ phiếu.

5. Những điều cần lưu ý trước khi đầu tư pre-IPO stock

Dù hấp dẫn, pre-IPO stock crypto cũng đi kèm rất nhiều rủi ro. Điều quan trọng nhất là phần lớn sản phẩm hiện nay không phải cổ phiếu thật. Nhà đầu tư chỉ đang giao dịch hợp đồng mô phỏng giá hoặc token đại diện thông qua cấu trúc pháp lý phức tạp.

Nếu công ty không IPO, thay đổi cấu trúc cổ phần hoặc phản đối sản phẩm, token có thể: mất thanh khoản, bị delist, bị settle theo giá nội bộ, mất hoàn toàn narrative. Ngoài ra, valuation trên thị trường crypto thường bị đẩy lên quá cao so với định giá thật của công ty.

Trường hợp Anthropic là ví dụ rõ nhất khi lạm phát giá trị khi từng bị market đẩy lên gần 1,5 nghìn tỷ USD dù valuation chính thức chỉ khoảng 380 tỷ USD. Điều này khiến thị trường pre-IPO rất dễ hình thành bong bóng đầu cơ.

6. Kết luận

Pre-IPO stock crypto đang mở ra một xu hướng hoàn toàn mới, nơi nhà đầu tư retail có thể tiếp cận valuation của các công ty công nghệ lớn trước IPO ngay trên blockchain. Tuy nhiên, sự kiện Anthropic phủ nhận các tokenized stock không được cấp phép cũng cho thấy đây vẫn là vùng xám pháp lý với rủi ro rất lớn.

Trong ngắn hạn, narrative này có thể tiếp tục thu hút dòng tiền mạnh nhờ AI và RWA. Nhưng về dài hạn, thị trường sẽ cần một khung pháp lý rõ ràng hơn để pre-IPO assets có thể phát triển bền vững và thực sự kết nối crypto với private equity truyền thống.

Lưu ý: Nội dung bài viết nhằm mục đích cung cấp thông tin và kiến thức tổng hợp từ các nguồn công khai về dự án. Đây không phải là khuyến nghị đầu tư. Blockintosh không chịu trách nhiệm đối với bất kỳ quyết định tài chính hay rủi ro nào phát sinh từ việc sử dụng thông tin trong bài viết.

Xem thêm: Báo cáo RWA 2026 của CoinGecko: Stablecoin, vàng tokenized và cổ phiếu on-chain bùng nổ