Visa Và Coinbase Đang Xây Hai Hệ Thống AI Agents Payments Hoàn Toàn Khác Nhau

1. AI Agents Payments: Visa Và Coinbase Đang Xây Hai Hệ Thống Internet Hoàn Toàn Khác Nhau

Một kỷ nguyên mới của internet đang dần hình thành khi AI agents có thể bắt đầu thực hiện giao dịch tài chính thay cho con người, và trong mô hình này việc thanh toán không còn diễn ra thông qua trang checkout, nhập số thẻ hay xác nhận CVV như cách thương mại điện tử đã vận hành suốt hơn hai thập kỷ qua, mà thay vào đó các máy móc có thể tự thanh toán cho nhau hàng nghìn lần mỗi giây với giá trị chỉ vài phần nghìn cent.

Theo nhiều lãnh đạo lớn trong ngành crypto, hệ thống thanh toán của tương lai sẽ không còn xoay quanh con người mà xoay quanh machine-to-machine economy, nơi các AI agent tự động mua dữ liệu, thuê GPU, gọi API, thuê các mô hình AI khác hoặc trả tiền cho các dịch vụ phân tích theo thời gian thực mà không cần bất kỳ thao tác thủ công nào.

Trong bối cảnh đó, hai hướng tiếp cận lớn đang dần hình thành: một bên là Visa và Mastercard, những gã khổng lồ thanh toán truyền thống đang cố gắng nâng cấp “internet cũ” để hỗ trợ AI agents nhưng vẫn giữ cấu trúc tài chính truyền thống, và bên còn lại là Coinbase cùng hệ sinh thái crypto, những người đang xây dựng một hệ thống thanh toán hoàn toàn mới dựa trên blockchain, stablecoin và các giao thức như x402.

2. Kinh Tế Micropayment: Lý Do Quan Trọng Nhất Khiến Crypto Trở Thành Lựa Chọn Tối Ưu

Một yếu tố khiến hệ thống thanh toán truyền thống khó phục vụ AI agents là chi phí giao dịch quá cao so với giá trị thực của nhiều dịch vụ kỹ thuật số. Ví dụ, các mạng thanh toán thẻ như Visa hoặc Mastercard thường có mức phí xử lý tối thiểu khoảng 0,30 USD cho mỗi giao dịch, trong khi rất nhiều giao dịch giữa AI agents chỉ có giá trị vài phần nghìn USD hoặc thậm chí nhỏ hơn.

Để hiểu rõ hơn, hãy tưởng tượng một AI agent được giao nhiệm vụ viết một bài phân tích tài chính. Trong quá trình thực hiện nhiệm vụ này, agent có thể:

> truy vấn API tin tức để xác minh thông tin
> truy cập dữ liệu on-chain để lấy số liệu blockchain
> kiểm tra press release từ các công ty
> gọi một mô hình AI chuyên phân tích thị trường
> thuê GPU để xử lý dữ liệu
> sử dụng một công cụ AI khác để viết nội dung

Mỗi bước trong quy trình này có thể yêu cầu một khoản thanh toán cực nhỏ, ví dụ:

> $0.002 cho API tin tức
> $0.004 cho dữ liệu on-chain
> $0.001 cho press release
> $0.003 cho mô hình phân tích tài chính

Tổng chi phí cho toàn bộ quá trình có thể dưới 2 cent, nhưng lại bao gồm nhiều giao dịch nhỏ, và nếu những giao dịch này phải đi qua hệ thống thẻ truyền thống thì phí xử lý có thể cao hơn giá trị giao dịch hơn 100 lần. Chính vì vậy, micropayment trên blockchain đang được xem là giải pháp duy nhất có thể mở rộng cho machine economy.

Xem thêm: Psy Protocol là gì? Hướng dẫn săn airdrop dự án Layer 1 dành cho AI agent economy

3. Coinbase Và Giao Thức x402: Thanh Toán Trực Tiếp Trong HTTP Request

Để giải quyết vấn đề thanh toán giữa các AI agents, Coinbase đã phát triển giao thức x402, một hệ thống cho phép nhúng thanh toán stablecoin trực tiếp vào các yêu cầu HTTP.

Trong mô hình này, khi một AI agent truy cập một dịch vụ hoặc API yêu cầu trả phí, server có thể phản hồi bằng mã trạng thái 402 Payment Required, sau đó agent sẽ tự động gửi thanh toán bằng stablecoin như USDC, và sau khi giao dịch được xác nhận, dịch vụ sẽ được mở khóa ngay lập tức trong cùng phiên tương tác.

Điều này giúp biến thanh toán trở thành một phần tự nhiên của giao thức internet, thay vì một bước riêng biệt như trong hệ thống thương mại điện tử truyền thống. Nhiều công ty công nghệ lớn đang hỗ trợ hệ sinh thái x402, bao gồm: Cloudflare, Circle, AWS, Stripe, Google,...

Đặc biệt, tiêu chuẩn Agentic Payments Protocol (AP2) của Google cũng đã tích hợp x402 như một lớp thanh toán cho các hệ thống AI agents.

4. Visa Và Trusted Agent Protocol: Nâng Cấp Internet Cũ

Trong khi Coinbase xây dựng một hệ thống hoàn toàn mới dựa trên blockchain, Visa lại lựa chọn một hướng đi khác: nâng cấp cơ sở hạ tầng thanh toán hiện tại để hỗ trợ AI agents nhưng vẫn giữ nguyên cấu trúc tài chính truyền thống.

Vào tháng 10/2025, Visa chính thức ra mắt Trusted Agent Protocol (TAP), một framework mã hóa cho phép AI agents thực hiện thanh toán thay cho người dùng trên mạng lưới của Visa.

Hệ thống này có thể hoạt động trên 4,8 tỷ thẻ và hơn 150 triệu merchant trên toàn cầu, đồng thời tích hợp các công nghệ bảo mật như behavioral intelligence và bot protection nhằm giúp các doanh nghiệp phân biệt giữa AI agent hợp lệ và các bot độc hại.

Các thử nghiệm ban đầu của Visa đã được thực hiện cùng nhiều đối tác lớn như: Akamai, Cloudflare, Shopify, Stripe, Microsoft,... Song song đó, Mastercard cũng đã bắt đầu các thử nghiệm đầu tiên tại châu Âu với ngân hàng Santander, nơi AI agents có thể thực hiện toàn bộ quy trình thanh toán trong hệ thống ngân hàng được quản lý.

Xem thêm: Sàn giao dịch tài sản mã hóa cần hạch toán doanh thu Crypto như thế nào?

5. Hai Hệ Thống Internet Đang Hình Thành Song Song

Sự phát triển của AI agents và crypto đang khiến internet dần phân tách thành hai lớp thanh toán khác nhau.

Lớp thứ nhất là human commerce, nơi con người mua sắm và thanh toán thông qua các hệ thống thẻ truyền thống như Visa và Mastercard, với các bước quen thuộc như nhập số thẻ, xác nhận CVV và kiểm tra danh tính.

Lớp thứ hai là machine commerce, nơi các AI agents thực hiện hàng triệu giao dịch nhỏ để mua dữ liệu, thuê dịch vụ tính toán, truy cập API hoặc tương tác với các mô hình AI khác, và trong môi trường này blockchain cùng stablecoin trở thành giải pháp thanh toán hiệu quả hơn nhiều.

6. Stablecoin Có Thể Trở Thành Lớp Thanh Toán Của Internet

Nhiều chuyên gia trong ngành crypto tin rằng stablecoin sẽ đóng vai trò trung tâm trong nền kinh tế AI, bởi vì chúng có thể cung cấp một hệ thống thanh toán toàn cầu với chi phí thấp, tốc độ cao và dễ tích hợp vào phần mềm.

Theo dữ liệu thị trường, tổng khối lượng giao dịch stablecoin trong năm 2025 đã đạt khoảng 33 nghìn tỷ USD, tăng hơn 72% so với năm trước, cho thấy nhu cầu ngày càng lớn đối với các hệ thống thanh toán dựa trên blockchain.

Jeremy Allaire, CEO của Circle, nhận định rằng thế giới đang tiến tới một hệ thống tài chính internet mới, nơi AI, stablecoin và blockchain hội tụ để tạo ra một nền kinh tế kỹ thuật số hoàn toàn tự động.

Lưu ý: Bài viết mang tính chất cung cấp thông tin và phân tích thị trường, không phải lời khuyên đầu tư.

Xem thêm: Kraken công ty crypto đầu tiên được Fed cấp master account