Viết bởi
Shawn
Nhật Bản thông qua sửa đổi luật crypto, chuyển tài sản số sang khuôn khổ Luật Công cụ Tài chính và Giao dịch, tăng nghĩa vụ công bố, chống giao dịch nội gián và bảo vệ nhà đầu tư.
Quốc hội Nhật Bản ngày 15/07/2026 đã thông qua dự luật sửa đổi Luật Công cụ Tài chính và Giao dịch cùng Luật Dịch vụ Thanh toán, mở đường đưa hoạt động đầu tư và giao dịch tài sản mã hóa vào một khuôn khổ gần hơn với thị trường chứng khoán truyền thống.
Đây là thay đổi mang tính cấu trúc, bởi crypto tại Nhật trước đây chủ yếu được quản lý như một phương tiện thanh toán theo Luật Dịch vụ Thanh toán. Theo định hướng mới, tài sản mã hóa được nhìn nhận rõ hơn dưới vai trò một loại tài sản đầu tư và sản phẩm tài chính, phù hợp với thực tế phần lớn người dùng mua crypto để đầu tư thay vì thanh toán hàng hóa hằng ngày.

Dự luật được Chính phủ Nhật Bản trình ngày 10/04/2026. Hạ viện thông qua vào ngày 11/06, sau đó Ủy ban Tài chính của Thượng viện phê chuẩn ngày 14/07 và toàn thể Thượng viện bỏ phiếu thông qua vào ngày 15/07/2026.
Tuy nhiên, việc Quốc hội thông qua không đồng nghĩa toàn bộ quy định lập tức được áp dụng. Phần lớn khung quản lý crypto mới dự kiến có hiệu lực vào ngày 01/04/2027, trong khi một số điều khoản khác sẽ được triển khai theo nghị định và hướng dẫn chi tiết của cơ quan quản lý.
Khung pháp lý trước đây của Nhật Bản được xây dựng trong giai đoạn Bitcoin chủ yếu được nhìn nhận như một công cụ chuyển giá trị. Vì vậy, trọng tâm quản lý nằm ở đăng ký sàn giao dịch, bảo vệ tài sản khách hàng, chống rửa tiền và giám sát dịch vụ thanh toán.
Bitcoin, Ethereum và nhiều tài sản số hiện đang được nắm giữ chủ yếu như sản phẩm đầu tư. Các sàn cung cấp giao dịch, lưu ký, cho vay, tư vấn và nhiều dịch vụ có đặc điểm gần với hoạt động của công ty chứng khoán hơn là đơn vị thanh toán.
Tài liệu phục vụ quá trình thẩm tra của Hạ viện Nhật Bản cho biết việc chuyển trọng tâm sang Luật Công cụ Tài chính và Giao dịch xuất phát từ sự tương đồng giữa các vấn đề của thị trường crypto với những rủi ro mà luật chứng khoán vốn xử lý, bao gồm quảng cáo sai lệch, thao túng thị trường, thiếu thông tin và xung đột lợi ích.
Trong việc cải cách lần này, Nhật Bản đang chuyển từ mô hình quản lý crypto như một dịch vụ thanh toán sang cách tiếp cận coi hoạt động mua bán tài sản số là một phần của thị trường đầu tư.
Một điểm dễ gây hiểu nhầm là cụm từ “crypto được công nhận là tài sản tài chính”. Điều này không có nghĩa Bitcoin hay mọi token đều trở thành chứng khoán giống cổ phiếu doanh nghiệp.
Theo tài liệu lập pháp, crypto sẽ được đặt dưới Luật Công cụ Tài chính và Giao dịch nhưng thuộc một nhóm tài sản riêng, khác với chứng khoán truyền thống. Cách phân loại này cho phép Nhật Bản áp dụng những quy tắc bảo vệ nhà đầu tư phù hợp mà không buộc mọi token phải mang quyền sở hữu, cổ tức hoặc quyền biểu quyết như cổ phiếu.

Sự khác biệt này rất quan trọng. Một token phi tập trung như Bitcoin không có doanh nghiệp phát hành để công bố báo cáo tài chính. Trong khi đó, token do một công ty bán ra để huy động vốn lại có thể phát sinh nghĩa vụ công bố thông tin gần với một đợt chào bán đầu tư.
Luật mới vì thế phân chia trách nhiệm dựa trên cấu trúc từng tài sản thay vì áp một bộ quy tắc giống nhau lên toàn bộ thị trường.
Xem thêm: CPI Mỹ Giảm 0,4%: Xác Suất Fed Tăng Lãi Suất Hạ Nhiệt, Bitcoin Hướng Tới 65.000 USD
Khi một tổ chức phát hành và bán token nhằm huy động vốn, tổ chức đó sẽ phải cung cấp những thông tin cần thiết cho nhà đầu tư. Nội dung có thể liên quan đến mô hình kinh doanh, mục đích sử dụng vốn, đặc điểm token, rủi ro, cơ chế quản trị và các quyền gắn với tài sản.
Với những crypto không có tổ chức phát hành rõ ràng hoặc không được bán để huy động vốn, trách nhiệm cung cấp thông tin sẽ chủ yếu thuộc về đơn vị kinh doanh tài sản số, chẳng hạn sàn giao dịch cung cấp token cho khách hàng Nhật Bản.

Cách tiếp cận này nhằm giải quyết một vấn đề phổ biến của thị trường: nhà đầu tư thường mua token dựa trên nội dung quảng bá nhưng không có thông tin chuẩn hóa để đánh giá nguồn cung, người kiểm soát, lịch mở khóa hay rủi ro kỹ thuật.
Khi luật có hiệu lực, việc niêm yết token mới tại Nhật Bản có thể trở nên chặt chẽ hơn. Đổi lại, nhà đầu tư sẽ có cơ sở tốt hơn để phân biệt một dự án có sản phẩm thực với token được quảng bá chủ yếu bằng kỳ vọng đầu cơ.
Dự luật tạo ra khái niệm pháp lý mới về hoạt động kinh doanh giao dịch tài sản mã hóa trong Luật Công cụ Tài chính và Giao dịch.
Các doanh nghiệp thực hiện mua bán, môi giới, lưu ký và một số dịch vụ liên quan tới crypto sẽ phải hoạt động trong khuôn khổ đăng ký và giám sát gần hơn với các công ty tài chính. Dự luật cũng quy định riêng đối với hoạt động quản lý tài sản, cho vay crypto, giao dịch ký quỹ, tư vấn và chương trình mua tích lũy.

Điều này có thể làm tăng đáng kể chi phí tuân thủ. Sàn giao dịch phải đầu tư thêm vào quản trị nội bộ, bảo mật, giám sát thị trường, quản lý xung đột lợi ích và hệ thống công bố thông tin.
Những doanh nghiệp lớn có nguồn lực tài chính và đội ngũ pháp lý đầy đủ có thể hưởng lợi khi tiêu chuẩn thị trường tăng lên. Ngược lại, các nền tảng nhỏ hoặc công ty nước ngoài muốn phục vụ khách hàng Nhật Bản sẽ phải cân nhắc kỹ hơn chi phí xin phép và vận hành.
Xem thêm: Shelby là gì? Hướng dẫn săn airdrop Shelby giao thức lưu trữ hot storage trên Aptos
Với nhà đầu tư cá nhân, lợi ích rõ nhất là tiêu chuẩn thông tin tốt hơn và trách nhiệm pháp lý rõ hơn đối với sàn. Cơ quan quản lý cũng có thêm quyền yêu cầu báo cáo, kiểm tra hồ sơ và can thiệp khi hoạt động kinh doanh đe dọa lợi ích nhà đầu tư.
Tuy nhiên, bảo vệ cao hơn thường đi cùng ít sản phẩm hơn. Các token nhỏ có thể khó đáp ứng yêu cầu công bố hoặc không đủ hấp dẫn để sàn chịu chi phí thẩm định. Một số dịch vụ DeFi, cho vay hay giao dịch đòn bẩy cũng có thể bị giới hạn khi nhà quản lý ban hành quy tắc chi tiết.
Do đó, thị trường Nhật Bản nhiều khả năng sẽ trở nên an toàn và có tổ chức hơn, nhưng không nhất thiết mở cửa cho mọi loại sản phẩm đang tồn tại trên thị trường quốc tế.
Việc đưa crypto vào khuôn khổ tài chính tạo nền tảng pháp lý thuận lợi hơn cho các sản phẩm đầu tư như quỹ và ETF. Tuy nhiên, đạo luật vừa được thông qua không đồng nghĩa ETF Bitcoin hoặc Ethereum lập tức được cấp phép.

Tháng 6/2026, một nhóm thuộc đảng cầm quyền Nhật Bản đã đề xuất xây dựng khuôn khổ cho ETF crypto, cho rằng sản phẩm này có thể cung cấp một phương thức đầu tư dễ hiểu hơn cho công chúng. Đề xuất được gửi tới Bộ trưởng Tài chính, người đồng thời giám sát FSA.
Việc phân loại crypto như tài sản tài chính là một điều kiện quan trọng, nhưng ETF vẫn cần những thay đổi về tiêu chuẩn quỹ, tài sản đủ điều kiện, lưu ký, định giá và phê duyệt sản phẩm. Vì vậy, luật mới nên được xem là bước mở đường thay vì quyết định cấp phép ETF.
Đối với các sàn và tổ chức phát hành nước ngoài, Nhật Bản vẫn là thị trường hấp dẫn nhờ quy mô tài chính lớn, tầng lớp nhà đầu tư đông đảo và khung pháp lý tương đối rõ ràng. Luật mới có thể tạo cơ hội cho những doanh nghiệp sẵn sàng tuân thủ tiêu chuẩn cao. Khi crypto được tích hợp sâu hơn vào hệ thống tài chính, các ngân hàng, công ty chứng khoán, nhà quản lý tài sản và doanh nghiệp fintech truyền thống cũng có thêm cơ sở để tham gia.
Tuy nhiên, việc phân phối token hoặc cung cấp dịch vụ cho người dùng Nhật Bản sẽ không thể dựa đơn thuần vào giấy phép ở nước ngoài. Doanh nghiệp cần đánh giá nghĩa vụ đăng ký, công bố thông tin, lưu ký, quảng cáo và giám sát giao dịch tại địa phương. Các token có cấu trúc phát hành không minh bạch, quyền kiểm soát tập trung hoặc thiếu thông tin về tổ chức đứng sau có thể gặp nhiều khó khăn hơn khi tiếp cận thị trường Nhật Bản.
Việc Nhật Bản thông qua luật crypto mới đánh dấu sự chuyển dịch từ quản lý tài sản số như một công cụ thanh toán sang giám sát chúng như một phần của thị trường đầu tư.
Thay đổi này tạo ra nghĩa vụ công bố thông tin rõ ràng hơn, đưa hoạt động giao dịch crypto vào khuôn khổ quản lý tài chính và mở rộng khả năng xử lý các hành vi lạm dụng thị trường. Đồng thời, cải cách cũng tạo nền tảng cho thuế 20%, ETF crypto và sự tham gia sâu hơn của các tổ chức tài chính truyền thống.

Vì thế, ý nghĩa lớn nhất của đạo luật không nằm ở một thay đổi tức thời về giá hay sản phẩm. Nhật Bản đang xác lập cách thị trường crypto sẽ vận hành trong dài hạn: minh bạch hơn, gần hệ thống tài chính truyền thống hơn và đặt trách nhiệm bảo vệ nhà đầu tư ở vị trí trung tâm.
Chưa hoàn toàn. Bitcoin và các crypto được đưa vào phạm vi Luật Công cụ Tài chính và Giao dịch dưới một nhóm tài sản riêng, không đồng nghĩa chúng có toàn bộ đặc điểm pháp lý giống cổ phiếu.
Dự luật đã được Thượng viện thông qua ngày 15/07/2026. Phần lớn thay đổi cốt lõi liên quan đến khuôn khổ crypto dự kiến có hiệu lực từ ngày 01/04/2027.
Nhật Bản đã xây dựng cơ chế thuế tách biệt 20% cho một số tài sản crypto đủ điều kiện, nhưng phạm vi không mặc nhiên bao gồm mọi token và mọi giao dịch. Việc áp dụng phụ thuộc vào các điều kiện pháp lý và hướng dẫn triển khai.
Khung mới đưa hành vi lạm dụng thông tin chưa công khai vào phạm vi giám sát tài chính. Chi tiết về đối tượng và loại thông tin bị điều chỉnh sẽ cần hướng dẫn bổ sung.
Chưa có quyết định tự động cấp phép từ đạo luật này. Việc đưa crypto vào luật tài chính giúp tạo nền tảng, nhưng ETF vẫn cần quy trình và tiêu chuẩn phê duyệt riêng.
Các nền tảng muốn cung cấp dịch vụ tại Nhật Bản phải đáp ứng yêu cầu đăng ký và tuân thủ quy định địa phương. Khung mới có thể làm các nghĩa vụ này chặt chẽ hơn.
Lưu ý: Nội dung bài viết nhằm mục đích cung cấp thông tin và kiến thức tổng hợp từ các nguồn công khai về dự án. Đây không phải là khuyến nghị đầu tư. Blockintosh không chịu trách nhiệm đối với bất kỳ quyết định tài chính hay rủi ro nào phát sinh từ việc sử dụng thông tin trong bài viết.

Nhà báo crypto dày dạn kinh nghiệm với chuyên môn về công nghệ blockchain, DeFi và phân tích thị trường. Đam mê làm cho các chủ đề crypto phức tạp trở nên dễ tiếp cận với mọi người.
Nhiều bài viết bạn có thể quan tâm